Bản tin du lịch Việt Nam và Thế Giới | Đóng góp tin

Phước Minh Cung ở Trà Vinh

59 lượt xem

Phước Minh Cung hay còn gọi là chùa Ông Quan Thánh vì vị thần chính được tôn thờ là Quan Thánh đế, tức Quan Công. Chùa được xem là một công trình kiến trúc độc đáo tiêu biểu và là một “bảo tàng mỹ thuật truyền thống” của cộng đồng người Hoa trên địa bàn Trà Vinh.

Phước Minh Cung

Phước Minh Cung

Phước Minh Cung tọa lạc tại số 44 đường Điện Biên Phủ (thuộc phường 2, thành phố Trà Vinh), Tuy nằm ngày con đường chính lúc nào cũng nườm nượp xe cộ qua lại, nhưng chỉ cần bước vào bên trong chánh điện, du khách sẽ cảm nhận một không gian trầm lắng, u nhàn.

Ngôi chùa này có niên đại vài thế kỷ, theo 2 bi ký (một bằng đá và cái còn lại bằng gỗ quý) được lưu giữ trong chùa, cả hai đều ghi khắc chữ Hán, thì Phước Minh Cung được xây dựng vào năm Bính Thìn 1556 và trùng tu vào đầu thế kỷ XX.  Không gian kiến trúc của ngôi chùa theo kiểu “nội công ngoại quốc” truyền thống Trung Hoa, với ba ngôi: tiền điện, trung điện, chính điện theo hình chữ “Tam” và hai dãy tả điện, hữu điện hướng vào.

Toàn bộ công trình lợp ngói âm dương theo nhiều tầng bậc, diềm mái tráng men xanh ngọc, cột kèo làm bằng gỗ quý. Bên trong nội thất, từ khánh thờ, bàn thờ, đến cửa ra vào, hoành phi, liễn đối…đều được chạm khắc tinh xảo và trang trí theo mô típ mỹ thuật truyền thống Trung Hoa như lưỡng long chầu nguyệt, long phụng tranh châu, tứ linh, tứ bình, bát tiên, đào viên kết nghĩa…

Cổng ra vào Phươc Minh Cung

Cổng ra vào Phươc Minh Cung

Khung sườn chịu lực đỡ mái chùa là những cột gỗ quý hình tròn và vuông. Chân cột được kê bởi những tảng đá hình cánh sen, bát giác hết sức tinh xảo. Tiền điện Phước Minh Cung là một tập hợp đặc sắc về tính mỹ thuật, với 3 cửa ra vào: chánh môn, tả môn và hữu môn. Cửa cái hơi lùi vào trong, được thiết kế theo kiểu ô hộc, phía trong hai bên có hai cửa phụ tạo thành “Ngũ môn kín”.

Cửa cái được làm bằng bỗ với bốn cánh, trang trí hình tượng hai vị môn thần là Tần Thúc Bảo và Uất Trì Cung, Từ Mậu Công và Ngụy Trưng. Hai bên vách là hai bức phù điêu Thanh long, Bạch hổ. Ở giữa bên trên là tấm biển với ba chữ Hán lớn: Phước Minh Cung cùng các mảng phù điêu với các đề tài như song tiền, đào viên kết nghĩa (Quan Công,Lưu Bị, Trương Phi), tứ dân (sĩ, nông, công, thương), điển tích cổ Trung Hoa cùng bao lam lưỡng phụng tranh châu. Trên các rường cột đều được chạm trổ sắc sảo họa tiết long, lân, hoa lá…

Chánh điện Phước Minh Cung

Chánh điện Phước Minh Cung

Bên trong chánh điện bố trí nhiều khánh thờ, bàn thờ theo một trật tự quy định, với các liễn đối, hoành phi treo trên các cột được chạm khắc tinh xảo. Tất cả thể hiện phong cách chạm khắc mỹ thuật truyền thống Trung Hoa xưa với lưỡng long chầu nguyệt, long phụng tranh châu, tứ linh, tứ bình, bát tiên, đào viên kết nghĩa…

Chánh điện gồm ba gian, gian chính thờ Quan Thánh Đế Quân, Mẹ Thai Sanh và Phước Đức Chánh Thần ở hai bên. Các gian thờ này đều được chạm lộng, chạm bông, chạm nổi tỉ mỉ, tinh xảo, bài trí hài hòa, toát lên vẻ đẹp uy nghiêm của thánh thần… Gian phải là nơi thờ Phước Đức Chánh Thần, tục gọi thần Tài, có câu đối: “Phước đức bảo ngã tử tôn an thả kiết / Thần đàn vi dân phụ mẫu thọ nhi khang”.

Gian chính giữa thờ Quan Thánh Đế Quân

Gian chính giữa thờ Quan Thánh Đế Quân

Ngoài ra, chánh điện còn có các bàn thờ, tượng thờ, ngũ sự, hoa quả cùng hai bộ bát bửu, hai bộ lỗ bộ. Tất cả đều là những tác phẩm nghệ thuật độc đáo. Đáng chú ý là có tượng xích thố – con ngựa quý của Quan Công – bằng mây cũng là công trình nghệ thuật hiếm thấy.

Trung điện Phước Minh Cung cũng được trang trí các phù điêu, liễn đối, hoành phi… Nhưng nổi bật lên là đồ án bát tiên kỵ thú, gồm Lý Thiết Quài cưỡi tượng cầm bầu trói, Lam Thái Hòa cưỡi phụng cầm giỏ hoa, Tào Quốc Cựu cưỡi hươu cầm ngọc quyển, Hà Tiên Cô cưỡi phụng cầm đóa sen, Hàn Tương Tư cưỡi công thổi sáo, Hán Chung Ly cưỡi sư tử cầm quạt, Lã Đồng Tân cưỡi hạc cầm phất trần, Trưởng Quả Lão cưỡi lừa cầm sên. Đồ án nầy thể hiện tám chặng đường tu tập bí pháp để thành tiên và cũng là biểu trưng cho sự trường sanh bất tử.

Hằng năm Phước Minh Cung tổ chức các ngày lễ vía tính theo âm lịch như sau: ngày 13 tháng Giêng vía Quan Bình (con trai Quan Công), ngày 16-3 vía Châu Xương, ngày 24-6 vía Quan Đế Thánh Quân. Đặc biệt, ngày rằm tháng Giêng, Phước Minh Cung diễn ra lễ hội Nguyên tiêu – một lễ hội vui vẻ của cộng đồng người gốc Hoa, được xem là cái tết thứ hai trong năm của họ. Trong các ngày lễ vía nầy, Phước Minh Cung phục vụ miễn phí bá tánh món bún nước lèo ăn với thịt heo quay.

Phước Minh Cung có thể nói là nơi tập hợp đa dạng mỹ thuật, nghệ thuật Trung Hoa từ hàng trăm năm trước. Chính vì vậy mà Phước Minh Cung được xem như một bảo tàng mỹ thuật, một công trình kiến trúc nghệ thuật cổ độc đáo, một biểu tượng văn hóa đáng tự hào của cộng đồng người gốc Hoa đang sinh sống tại địa phương. Tháng 11-2005, Phước Minh Cung được Bộ Văn hóa – Thông tin (cũ) công nhận là di tích cấp quốc gia về loại hình kiến trúc nghệ thuật.

MT