Bản tin du lịch Việt Nam và Thế Giới | Đóng góp tin

Đến Sóc Trăng viếng Chùa Đất Sét

19 lượt xem

Toạ lạc tại địa chỉ 286, đường Tôn Đức Thắng, phường 5, TP. Sóc Trăng, tỉnh Sóc Trăng với tên chính thức là “Bửu Sơn Tự, thế nhưng người dân nơi đây và cả những khách thập phương vẫn hay quen gọi bằng một cái tên thân thuộc là chùa Đất Sét. Sở dĩ có cái tên này là vì bên trong ngôi chùa có hàng ngàn pho tượng được làm bằng đất sét. Đặc biệt, Bửu Sơn Tự còn sở hữu những cặp nến nặng 100kg – 200kg tuyệt đẹp đã được thắp trên 40 năm qua nhưng vẫn còn lại hơn 1/2 cây.

Bửu Sơn Tự còn được gọi là chùa Đất Sét.

Bửu Sơn Tự còn được gọi là chùa Đất Sét.

Đây là ngôi chùa cổ có tuổi thọ trên 200 năm, hình thành từ am tự của dòng họ Ngô ở làng Nhâm Lăng, tổng Nhiêu Khánh, nay là TP. Sóc Trăng do ông Ngô Kim Tây lập và ông Ngô Kim Tòng (1909 – 1970) trụ trì đời thứ 4 có công tôn tạo, mở rộng.

Vị trụ trì hiện tại cho biết, từ năm 1928 đến 1970, ông Ngô Kim Tòng đã dùng đất sét tạo ra hơn 1.000 tượng Phật lớn nhỏ, tượng Ngọc Hoàng Thượng Đế, Lão Tử, Diêu Trì Kim Mẫu… để làm những bức tượng thờ trong chùa. Những linh vật trang trí trong chùa cũng tạo ra từ đất sét như thanh sư, bạch hổ, kim lân, long mã, lục long đăng… được sơn phết tỉ mỉ bằng sơn và dầu bóng.

Bửu Sơn Tự còn được gọi là chùa Đất Sét.

Bửu Sơn Tự còn được gọi là chùa Đất Sét.

Năm 1939, khi ấy cụ Tòng 30 tuổi, đã xây dựng toà Đa bảo 13 tầng, 208 cửa, 208 vị phật, 156 con rồng uốn khúc chầu quanh đỡ mái tháp. Đây là công trình kỹ thuật cao, nghệ thuật tinh tế vì nó thể hiện nhiều chi tiết, hoạ tiết vừa chân phương vừa phức hợp và đặc biệt là được làm hoàn toàn từ đất sét. Theo trụ trì hiện tại thì công trình này sau một năm mới hoàn thành.

Cuối năm 1940 cụ Tòng lại tiếp tục xây dựng đắp tháp Bảo Toà trụ thế chuyển pháp luân bằng đất sét, trên có đài sen gồm 1.000 cánh hoa sen, 1.000 vị phật ngồi trên đài sen là vầng hào quang ngũ bá thân Như Lai, hào quang ẩn hiện hình 500 vị phật, dưới đài sen có hình bát quái gồm 8 cung, 16 tiên nữ ứng hầu dưới chân tháp bảo toà có long – lân – phụng và 12 con cá hoá long chầu quanh…

Độc đáo nhất trong Bửu Sơn Tự chính là 8 chiếc đèn cầy (nến) khổng lồ được Trụ trì Ngô Kim Tòng đúc vào năm 1940. Để làm được 6 đèn cầy nặng 200 kg/chiếc và 2 đèn nặng 100 kg/chiếc, ông Tòng chặt nhỏ 1,4 tấn sáp nguyên chất, nấu lỏng rồi đổ vào khuôn, là những tấm tôn lợp nhà cuộn lại. Một tháng sau kể từ ngày đổ sáp tan chảy, những chiếc đèn cầy 200 kg to một người ôm không hết được dựng lên với chiều cao 2,6 m.

Cặp nến trong chính điện chùa với trọng lượng 200kg.

Cặp nến trong chính điện chùa với trọng lượng 200kg.

Cặp nến trong chính điện chùa với trọng lượng 200kg.

Cả mái chùa được chống đỡ bằng 24 cây cột, mỗi cây cột lại được bao bọc chung quanh bằng đất sét; được nặn đắp những hình tượng rồng uốn lượn và những hoa văn trang trí khác từ nền điện lên đến mái vòm, mặc dù đã trải qua ngót 80 năm mà vẫn sừng sững, vững vàng.

Như vậy, có thể nói “Bửu Sơn tự” – tức chùa Đất Sét được như ngày hôm nay là nhờ công lao to lớn của ông Ngô Kim Tòng. Con cháu ông Tòng và các lão niên có kể lại rằng khi ông Tòng còn nhỏ, ông đã theo ý nguyện của cha, ăn chay trường, giữ gìn chay tịnh và có thiên hướng say mê nặn tượng lấy nguyên mẫu từ những bức hoạ đơn sơ trên bàn thờ Phật của cha; những vật dụng hàng ngày, cây trái quanh nhà đã trở thành đề tài phong phú cho cậu thả sức nặn với chất liệu chủ yếu là đất sét quanh vùng. Khi 18 tuổi, cha ông Tòng là ông Ngô Kim Đính là phu lục lộ, do tuổi cao sức yếu phải nghỉ việc nên gia đình càng lâm vào cảnh khó khăn. Ông Tòng thôi đi học và đi làm rẫy phụ giúp gia đình, đêm đêm ông Tòng chong đèn nghiên cứu kinh Phật và từng bước tu học. Do bị lao lực nên cậu Tòng bị bệnh nặng, thuốc thang mãi không khỏi và chỉ dùng thuốc nam cầm hơi. Sau đó sức khoẻ dần dần hồi phục, cậu lại lao vào niềm đam mê nặn tượng, cậu thay cha gìn giữ chăm sóc ngôi chùa từ những năm 1930 đến 1970. Bằng lòng say mê và nhiệt huyết hiếm có, ông Tòng đã miệt mài vừa làm, vừa học cũng như mày mò tìm kiếm các công thức, phương pháp đắp cả một công trình đồ sộ và vô giá như đã nói trên mà không màng danh lợi. Cậu đã chịu khó đi bộ cả đoạn đường xa 3 – 4 cây số để đào đất sét ở giữa cánh đồng về phơi khô, sau đó giã nhỏ cho mịn ra, rồi sàng hết tạp chất, cỏ rác trộn cùng bột làm nhang và ô dước. Tất cả trộn đều và nhào cho đến khi dẻo quánh lại, lúc đó mới làm tượng, những bức tượng mịn màng, không nứt  nẻ. Ngoài ra cụ Tòng còn nghiên cứu và ứng dụng cách đỡ cho việc nặn tượng đạt yêu cầu thẩm mỹ cao, cụ đã dùng lưới kẽm, cây gỗ dựng sườn, sau đó dùng vải mùng bao lại và đắp nguyên liệu hỗn hợp làm tượng. Bởi đôi bàn tay khéo léo cũng như sự mày mò học hỏi không quản khổ cực, cộng với sự tư duy tưởng tượng vô cùng phong phú mà những bức tượng do cụ làm ra không hề có sự trùng lắp, mỗi tượng một vẻ, thể hiện rõ cái thần sắc trên từng khuôn mặt.

Nếu có dịp đến với Sóc Trăng, hãy một lần đặt chân đến Bửu Sơn tự để tận mắt chiêm ngưỡng công trình độc đáo này, bạn nhé!

SPY